1. Low budget modelbouw : Klein beginnen

News visual

  • img-description
    1. Low budget modelbouw : Klein beginnen
  • img-description
    1. Low budget modelbouw : Klein beginnen
  • img-description
    1. Low budget modelbouw : Klein beginnen
  • img-description
    1. Low budget modelbouw : Klein beginnen
  • img-description
    1. Low budget modelbouw : Klein beginnen
  • img-description
    1. Low budget modelbouw : Klein beginnen
  • img-description
    1. Low budget modelbouw : Klein beginnen

Uitgangspunten

 

Iedereen beleeft de modelbouw op zijn eigen manier. Ook ik ben ooit begonnen met wilde plannen voor een uitgebreide modelbaan naar Nederlands voorbeeld, maar de realiteit van eigenlijk te weinig tijd, te weinig budget en te weinig ruimte maakte daar weer een eind aan, te meer omdat ik het ook nog eens zo realistisch mogelijk wilde uitbeelden. Toch heeft de hobby mij nooit los gelaten en is langzaam geëvolueerd tot handzamere proporties. Voor mij is het bouwen van een model dan ook een ideale oplossing. Het is kleinschalig, dus snel weer op te bergen als je even geen tijd of zin hebt en er komt ook nog eens een eind aan. Nu beschik ik niet over geavanceerde apparatuur, dus ik moet het gewoon met mijn twee handjes doen en wat simpel gereedschap als een mesje, tangetje, een paar sleutelvijltjes en boortjes en een soldeerbout. Als onderdelen gebruik ik voornamelijk afval elektriciteitsdraad en stukjes plastic. Aan onderdelen, die moeten kunnen bewegen, zoals draaistellen of koppelmechanismen waag ik mij niet, want als je het model daadwerkelijk op de baan wilt laten rijden, komt dat toch behoorlijk kritisch en leidt al gauw tot ontsporingen als niet alles soepel functioneert. Maar dat is ook niet nodig. Tweedehands zijn genoeg modellen te koop, waarvan het onderstel nog geschikt is om van een nieuwe bovenbouw te voorzien. En dat is nu precies, waar ik het meeste plezier aan beleef, omdat je op die manier een uniek model kunt creëren, dat niemand anders heeft. Ik ga niet elk model showen, dat ik ooit heb gebouwd. In deze coupé wil ik slechts een paar voorbeelden de revue laten passeren en aangeven, hoe ik daarbij te werk ga. Het is uiteindelijk de bedoeling dat je zelf met jouw eigen fantasie aan het werk gaat.

 

Ik zou het “low budget modelbouwen” willen noemen. Met zo eenvoudig mogelijke middelen probeer ik van een tweedehandsje een model te bouwen naar Nederlands voorbeeld. Dat “Nederlands” is overigens niet uit chauvinisme, maar gewoon uit gemakzucht. Immers als je naar het echte voorbeeld wilt bouwen, is het natuurlijk gemakkelijker om dat dicht bij huis te doen. In het hedendaagse computertijdperk zijn de grenzen wat minder belangrijk geworden, maar toen ik begon met deze hobby was de enige mogelijkheid om gedetaileerde opnames te krijgen door zelf met de camera langs de spoorbaan te gaan kijken en dan is het buitenland toch wat ver weg. Maar het is juist de computer die maakt, dat ook de modelbouw heden ten dage eenvoudiger uitgevoerd kan worden, tenminste als je ook over een goede printer beschikt, waarmee je afdrukken kunt maken op fotokwaliteit. Enerzijds is op internet steeds meer informatie te vinden, anderzijds maken computers het weer mogelijk om het model van de nodige details te voorzien. Ik zal proberen in deze coupé wat voorbeelden te laten zien. Uiteraard gaan we eenvoudig beginnen met het opleuken van een paar bestaande modellen.

 

Frico koelwagen S-CHO Liliput model 25340

 

Allereerst is het natuurlijk zaak om van het gewenste model een aantal voorbeeldfoto’s uit het grootbedrijf te vinden. Helaas zijn opnamen van deze Frico wagen schaars. Ik ken er maar twee :

-         G. Nieuwenhuis, Nieuw Spoor. De ontwikkelingen van de spoorwegen in Nederland na 1970. ISBN 90-6013-949-6 (2005) pag 18

-         Rail Magazine 278 (2010) pag 68

Na de oorlog zijn een aantal van deze zgn Opplen wagens van de DRG overgenomen, waarbij ze het kenmerk CHOP en in 1952 S-CHO kregen. Voordat deze wagen aan Frico werd verhuurd als particuliere wagen, droeg het het nummer NS 14608. Het model is door Liliput uitgebracht  in 1985 en komt goed overeen met de werkelijkheid. Maar er zijn altijd wel eenvoudig een paar extra details aan te brengen. Zo ontbreken opstaptreden, handgrepen en seinijzers op elke hoekpunt en natuurlijk het opvallende Rivella reclamebord, dat het model wat extra kleur geeft. De seinijzers en handgrepen maak ik van een simpel stukje draad, waarvan ik het uiteinde voor het seinijzer wat plat knijp. Een paar gaatjes boren op de juiste hoogte en met wat tweesecondenlijm is het zo gepiept. De positie op het model markeer ik eerst altijd met een scherpe speld, zodat wordt voorkomen dat de boor opeens zijn eigen maar meestal niet gewenste weg gaat. De opstapjes worden gemaakt door een draadje dwars op een koperstripje te solderen en dit stripje vervolgens op ongeveer de juiste breedte af te knippen door vergelijking met een ander model. Ik zeg heel bewust “ongeveer”, want ik werk daarbij gewoon op het oog en er komt geen nauwkeurige micrometer aan te pas. Dat laten we over aan Philotrain. Verschil moet er zijn niet waar. Daarna buigen we het draadje in de juiste vorm. Gaatjes boren, tweesecondenlijm en klaar is Kees. Het is echt veel eenvoudiger dan je denkt. En als alles mat zwart is geverfd, zul je zelf ontdekken, dat het allemaal niet zo nauwkeurig hoeft. Het is veel belangrijker dat een bepaald detail zichtbaar is, dan dat deze op de tiende milimeter nauwkeurig is gemaakt.

 

Voor zover mij bekend bestaan er geen transfers met de Rivella reclame. Maar geen nood, hier biedt internet uitkomst. Wie googled op de zoekterm “Rivella” onder afbeeldingen, komt al gauw op de volgende site uit :

www.freewebs.com/tranceloverr/borden8.htm

waarop overigens nog veel meer prachtige oude reclameborden zijn te vinden om je  modelbaan mee op te vrolijken. De foto kan zonder probleem worden gekopieerd. Helaas staat de tekst niet onder maar naast elkaar, maar met een fotobewerkingsprogramma is daar eenvoudig een oplossing voor te vinden. Vervolgens plakken we het plaatje in een Word-document en brengen het op de gewenste grootte (format). Ik maak altijd tenminste drie kopieën, omdat bij het uitsnijden soms nog wel eens iets mis gaat. Fotopapier is erg kwetsbaar en een kras is zo gemaakt. (Voor de liefhebbers is een document aangehecht, waarop het reclamebordje al is te vinden). Daarna drukken we het document af op glanzend fotopapier uiteraard als foto, omdat anders de details verloren gaan. Laat de print rustig tenminste een dag drogen voordat je erin gaat snijden. Na het uitsnijden de rand met een viltstift uit de kleurdoos uit je  jeugd rood kleuren en opplakken ! Daarvoor moet je nog wel even de rand om de lelijke gleuf in het model wegschrapen met een scherp mesje, zodat het reclamebord vlak op het model gelijmd kan worden. Desgewenst kun je het bordje met matte lak afwerken, wat zeker als je rijdt met het model is aan te raden, want zoals al eerder opgemerkt : bij het aanraken van de foto kan deze gemakkelijk beschadigen.

 

 

VTG vierassige ketelwagen Jouef model 661300

 


Regelmatig snuffel ik het internet af of er misschien nog nieuwe foto’s van spoorse onderwerpen zijn verschenen, die ik als voorbeeld voor mijn hobby kan gebruiken. Alhoewel er talloze sites zijn met de spoorwegen als motief, wil ik twee sites met name noemen :

-         www.goederenwagens.nl

-         www.flickr.com

Op de eerste site is zo’n beetje iedere goederenwagen te vinden, die de laatste jaren Eindhoven is gepasseerd. Deze bevat dus vrijwel uitsluitend de hedendaagse goederenwagens, maar alles is netjes gerubriceerd en gedocumenteerd, zodat gemakkelijk is te vinden wat je zoekt. De tweede site is een algemene foto site over alle mogelijke onderwerpen, maar mbv zoekopdrachten als “spoorwegen” of “VTG ketelwagen” kom je vanzelf wel foto’s tegen, die je interessant vindt. Fijn is dat ook steeds meer oudere opnamen verschijnen door het inscannen van oude foto’s. Op deze site vond ik een foto van een Zaes VTG ketelwagen met een Nederlands nummerbord (geïmmatriculeerd met een duur woord) :

- www.flickr.com/photos/remcowagonnetje/3644075608/

Andere afbeeldingen en beschrijving van deze geïsoleerde bitumenwagen zijn te vinden op pagina 130 ev van het boek Spoor & Trein Editie 7 (ISBN 90-6013-058-8, artikel van Hans Nahon over de particuliere wagens bij de NS). En deze ketelwagen heeft erg veel weg van het Jouef model van de Belgische spoorwegen. De juiste draaistellen en ladder naar het bordes en ook nog eens met precies de juiste kleurstelling en vervuilingsgraad. (Rivarossi heeft dat inmiddels ook ontdekt en zal binnenkort een model naar Nederlands voorbeeld gaan uitbrengen). Er hoeven dus wat betreft de modelbouw maar weinig aanpassingen plaats te vinden. Met een opstaptrede en steun aan de achterzijde en nog wat railingen op het bordes ben je al klaar. Het VTG embleem kan op exact dezelfde wijze als het reclamebord op de Frico-wagen worden vervaardigd. Het logo is snel te vinden op internet en na het opschalen tot de juiste breedte (het moet passen op een ketelring) eenvoudig te printen. Het nummerbord kost iets meer moeite. Maar wist je, dat je met het programma Word, dat op vrijwel elke computer aanwezig is, ook uitstekend kunt tekenen ? Op de menubalk kun je niet alleen het lettertype maar ook de lettergrootte uitkiezen. En laat je niet van de wijs brengen : de kleinste lettergrootte bedraagt niet “8”, maar je kunt zelf aangeven hoe groot de letter moet worden door de gewenste grootte gewoon in te typen, zoals bijvoorbeeld “2” of zelfs “1,5”. Om het nog te kunnen lezen op het scherm, is het wel verstandig om de documentgrootte te vergroten naar 500% ! In de aangehechte bijlage kun je het bijbehorende voorbeeld vinden. Door de tekeningen uit elkaar te halen, kun je ontdekken hoe ik het heb opgebouwd en je kunt dat natuurlijk gebruiken om zelf een ander bord te ontwerpen door de teksten aan te passen of te verschuiven. Helaas heb ik zelf gekozen om de borden in een grijstint uit te voeren (verwering), maar ik denk achteraf dat gewoon zwart toch beter staat bij het VTG embleem. Wel heb ik het dit keer op mat fotopapier geprint in overeenstemming met het model. De hoogte van het Nederlandse nummerbord is kleiner en de breedte groter dan op het Jouef model, maar je kunt het bord met een klein stukje plastic uitbreiden, de foto aan de bovenzijde plakken en de onderzijde matzwart schilderen. Ook voor het “niet heuvelen” bord moet je een extra steuntje aanbrengen. En voila, zoals je ziet heb je je wagenpark op eenvoudige wijze met een Nederlands model uitgebreid.

 

HaKaPuf

7 juli 2011

Bijlage :  Helaas lukt het nog niet om een document toe te voegen, dat je kunt downloaden en verder zelf bewerken. Vooralsnog hier dan de benodigde plaatjes. De plaatjes zijn nu klein, maar na kopiëren naar jouw eigen computer worden ze vanzelf groter. Helaas is wel door het omzetten naar een plaatje veel van de details verloren gegaan, die in het oorspronkelijke Word-document wel goed zichtbaar zijn. Uitleg over het maken van de Word-documenten verschijnt in een volgende coupé.

         


 

 

 

 



 

 

Laat een reactie achter