Met een gek op het dak is het leuker !

News visual

  • img-description
    Met een gek op het dak is het leuker !
  • img-description
    Met een gek op het dak is het leuker !
  • img-description
    Met een gek op het dak is het leuker !
  • img-description
    Met een gek op het dak is het leuker !
  • img-description
    Met een gek op het dak is het leuker !

Al weer enige tijd geleden heeft Piko een model uitgebracht van een koelwagentje van de firma Zwanenberg, waarop niet alleen het logo van deze firma te zien is, maar waar ook een soort zwembadbetegeling aan de onderzijde was aangebracht (model 95586). Aanvankelijk dacht ik met een fantasiewagentje te doen te hebben, zoals we dat wel kennen van de koelwagens met allerlei biermerken. Maar van een foto in een artikel van Hans Nahon over de particuliere wagens bij de Nederlandse Spoorwegen (Spoor & Trein Editie 7 ; ISBN 90-6013-058-8) is op te maken, dat deze wagen werkelijk heeft bestaan. Dat het wagennummer hetzelfde is, zal wel niet helemaal toevallig zijn. Alhoewel het origineel al in 1925 op het Nederlandse spoor was te zien, is deze uitvoering waarschijnlijk pas vanaf 1959 tot de afvoer in 1965 te aanschouwen geweest. De foto dateert in elk geval van 1959 en de wagen ziet eruit of hij juist is gereviseerd, zoals ook op het model is aangegeven. Met een beetje geluk kun je het model waarschijnlijk in de opruiming nu nog verkrijgen.

In eerste oogopslag ziet het model er prima uit. De wagenbak vertoont grote overeenkomsten met de werkelijkheid.  Wanneer we echter de originele foto nader beschouwen, moeten we constateren, dat er nogal wat details ontbreken :

  1. Een ijsluik op het dak.
  2. Een bordes aan een van de fronten met rem en trap voor het beladen van de ijskamer.
  3. Remtekens op de hoekspijlen.
  4. Seinhouders op de hoekspijlen.
  5. En niet te vergeten : de gek op het dak, een met de wind meedraaiende kap, die men op een ventilatieopening plaatst om het invallen van de wind te beletten.

Bovendien lijkt het logo niet helemaal conform de werkelijkheid. Deze is door Piko volledig in rood geprint, maar in werkelijkheid is het logo blauw met de zwaan in een rood hart. Wie de foto goed bestudeert, zal constateren dat dit hart wel degelijk is te onderscheiden. Overigens zou Piko zich eens moeten beraden over het bedrukken van onregelmatige oppervlakken. In werkelijkheid loopt de “badkamerbetegeling” gewoon over de verstevigingsribben door en wordt ook de naam Zwanenberg niet onderbroken door de planknaden. (Vergelijk maar eens de Gbs Frico-wagen van Piko (95588) met de Gs van Artitec (20.164.06)).

 

In de serie “Low budget modelbouw” heb ik in mijn coupé al eerder beschreven, hoe je zelf opschriften kunt maken. Daarmee kan eenvoudig een nieuw logo worden geprint en opgeplakt. Op dezelfde wijze zijn ook de remtekens vervaardigd. Daarvoor heb ik de handrailingen op de hoeken eerst verwijderd en later weer met een draadje opnieuw aangebracht. Ook de seinhouders zijn al eerder beschreven. Als extra heb ik er nu wel een paar sluitseinen aan vast gesoldeerd (zie Rail Hobby 7/8 (1983) pag 18 ev)

 

Het bordes vergt uiteraard wat meer moeite. Hoe dat er ongeveer uit moet komen te zien, kun je op de site van het Utrechts Archief bekijken bij een koelwagen van de Grolsch of de Unox. Daarvoor moet het onderstel iets verlengd worden. Het onderstel is gemakkelijk van de wagenbak te scheiden. In de wagenbak zitten twee pylonen meegespoten, die over pinnen op de wagenbodem klemmen. Er zijn dus geen klampen toegepast en je hoeft dus alleen maar voorzichtig te trekken en niet te wrikken. Om de bufferbalk van de wagenbodem af te kunnen zagen is het nodig om eerst het gewicht van de wagenbodem te verwijderen (zit vastgelijmd). Dan wordt zichtbaar, dat de as en de koppeling eenvoudig kunnen worden uitgenomen. Vervolgens lijmen we een plaatje – gemaakt van een stukje 1,5 mm dik plastic – aan de wagenbodem, uiteraard rekening houdend met de ruimte nodig voor het vrijlopen van de koppeling. Voor extra stevigheid heb ik dit bordes geborgd met de kopeinden van vier spelden – twee aan de bovenzijde, twee aan de onderzijde. Vervolgens wordt nog en stripje van 1,5 mm dik plastic op het bordes gelijmd om op gelijke hoogte te komen met de wagenbodem. De breedte van het bordes hangt uiteraard af van de zaagdikte, maar ook van de breedte van het trapje of laddertje dat je straks gebruikt. Verstandig is om nu al een gaatje te boren, daar waar straks de remas doorheen moet lopen.

In principe kan de wagen nu weer in elkaar gezet worden, maar niet, nadat we van de wagenbak aan een frontzijde de verstevigingsribben hebben ingekort en aan dezelfde kant de handrail hebben verwijderd (voorzichtig afschrapen met een scherp mesje). Ook boren we op diverse plekken de gaatjes, waar later de railingen en seinijzers moeten komen. Denk erom dat deze laatsten aan de zijde van het bordes hoger zitten dan aan de andere zijde. Ook heb ik met matte verf de overige verstevigingsribben voor de helft zwart geschilderd voor zover ze onder de wagenbak uitsteken, zodat ze optisch niet zo overdreven meer aanwezig zijn. Hetzelfde is gedaan met de geleiding voor de roldeuren.

 

Dan lijmen we halverwege nog een bordesje op het huis (denk weer om het gaatje voor de remstang !) en daar weer de laddertjes tegenaan. De remstang bestaat uit een simpel draadje, waar we dwars aan de top een ander draadje solderen en in de juiste afmetingen ombuigen en afknippen. Met behulp van wat isolatiemateriaal van elektriciteitsdraadjes is er wat reliëf aan de stang te geven. Tot slot lijmen we de bufferbalk weer op zijn plaats. Het maken van twee extra opstaptreden heb ik ook al eens eerder beschreven. 

 

Door de verlenging van de wagenbak is het natuurlijk ook noodzakelijk om de koppelinghouder te verlengen. Ik had geluk. In de rommelbak zaten nog oude koppelingen met lange metalen armen er aan. Door het uiteinde om te buigen kon ik deze zo in de bestaande koppelinghouder steken. Anders zit er niets anders op dan de houder een stukje te verlengen bijvoorbeeld door van koperplaat een kokertje te vouwen en dat aan de koppelinghouder te bevestigen bijvoorbeeld door een lipje aan het kokertje maken.

 

Het ijsluik op het dak bestaat uit twee vierkante plaatjes plastic op elkaar gelijmd. De onderste is 7×7 mm en 1,5 mm dik. De tweede is 8×8 mm en slechts 0.6 mm dik. Met behulp van stukjes metaaldraad zijn de sluiting en scharnieren nagebootst. Deze stukjes zijn gewoon in de natte verf gedrukt, want ze zijn te klein om te verlijmen. De gek heb ik gesneden uit een 3 mm dikke gietboom van een plastic bouwdoos en uit een stukje dun koperplaat (of blik) kan een windvaan worden geknipt. Op de bovengenoemde foto van de Grolsch wagen is ook te zien hoe een gek er in werkelijkheid heeft uitgezien.


Als je het model helemaal af wilt maken, zouden er ook nog aan beide zijden twee kleine ventilatieluikjes gemaakt moeten worden in elke bovenhoek (zie ook de bovengenoemde Unox-wagen). Maar omdat de Duropac-print erg hoog is aangebracht op het model, heb ik daar maar vanaf gezien.

 

Het eindresultaat ziet er als volgt uit, nadat we eerst het bordes nog zwart hebben geteerd en het dak grijs.

 

En zeg nu zelf ! Met een gek op het dak ziet het er toch een stuk leuker uit, niet waar ?

 

HaKaPuf

17 mei 2012

 

 

Laat een reactie achter